Wymogi PPWR dla podmiotów z branży spożywczej
Podstawowe wymogi PPWR przypisano „wytwórcy” (zgodnie z dotychczasową terminologią chodzi o podmiot, który wprowadza do obrotu opakowanie lub produkt w opakowaniu). Co do zasady wytwórcą w rozumieniu PPWR będzie podmiot, który wytwarza opakowanie (produkt w opakowaniu) lub podmiot, który zleca wytworzenie opakowania pod swoją marką. Zatem w wielu przypadkach to producent żywności czy sień handlowa mogą stać się „wytwórcami” w rozumieniu PPWR a nie faktyczny wytwórca samego opakowania. 
Zakwalifikowanie danego podmiotu wprowadzającego produkt spożywczy jako wytwórca pociąga za sobą liczne obowiązki, z których najważniejsze wskazano w art. 15 PPWR:
•    zapewnienie zgodności opakowań w zakresie „wymogów zrównoważoności" opakowań (art. 5-12 );
•    przeprowadzenie lub zlecenie procedury oceny zgodności opakowania z wymogami rozporządzenia (przed wprowadzeniem opakowania lub produktu w opakowaniu do obrotu);
•    sporządzenie dokumentacji technicznej opakowania;
•    sporządzenie deklaracji zgodności  opakowania;
•    przechowywanie przez określony czas dokumentacji technicznej oraz deklaracji zgodności;
•    zapewnienie stosowania procedur mających na celu zapewnienie zgodności produkcji seryjnej opakowania z rozporządzeniem;
•    konieczność dostosowania opakowania oraz jego dokumentacji do zmieniających się regulacji;
•    podejmowanie (niezwłocznie) działań naprawczych niezbędnych do zapewnienia zgodności opakowań, ich wycofania z obrotu lub odzyskania, w sytuacji gdy są podstawy, by uważać, że wprowadzone przez nich do obrotu opakowania są niezgodne wymogami;
•    informowanie (niezwłocznie) organu nadzoru rynku państwa członkowskiego, w którym opakowanie zostało udostępnione, o podejrzewanej niezgodności oraz o wszelkich podjętych działaniach naprawczych.

Szczególnie warto zwrócić tu uwagę na konieczność wystawienia deklaracji zgodności, która będzie podstawowym dokumentem potwierdzającym, że dane opakowanie jest zgodne z PPWR. Należy przy tym pamiętać, że stosowanie deklaracji zgodności na podstawie PPWR nie zastępuje dla danego opakowania deklaracji zgodności dla materiałów i wyrobów do kontaktu z żywością, chociaż będzie można je ująć w ramach jednego dokumentu. Z uwagi na brak szczególnych przepisów przejściowych wymóg stosowania przepisów przejściowych będzie stosowany już od 12 sierpnia 2026 r.

Oczywiście zakres i charakter obowiązków podmiotu będzie zależał w danej sytuacji od samego opakowania, sposobu jego wykorzystania oraz relacji biznesowej – dlatego rekomendowane jest każdorazowe wykonanie analizy prawnej w tym zakresie.

Rozpoczęcie stosowania obowiązków PPWR
Rozporządzenie PPWR już weszło w życie i co do zasady jego obowiązki mają być stosowane od 12 sierpnia 2025 r. Co do zasady, gdyż dla większości jego wymogów przewidziano odmienne terminy przejściowe. Znaczna część z nich odwołuje się do 1 stycznia 2030 r., natomiast pamiętajmy, że tak naprawdę harmonogram wdrażania wymogów PPWR jest rozpisany na kilkanaście lat do przodu. W wielu przypadkach nie jest nawet możliwe określenie już teraz kiedy dokładnie dany obowiązek będzie musiał być stosowany przez przedsiębiorców, gdyż termin ten jest uzależniony od przyjęcia przez Komisję Europejską dodatkowych aktów prawnych. Jedynie wówczas gdy żadnych przepisów przejściowych nie określono, to terminem rozpoczęcia stosowania dane wymogu PPWR będzie 12 sierpnia przyszłego roku. Dotyczy to m.in. nowych zasad stosowania oznaczeń środowiskowych (green claims) odnoszących się do opakowań.

Czekamy na kolejne, bardziej szczegółowe regulacje
Rozporządzenie PPWR przewiduje dwadzieścia kilka podstaw prawnych do przyjęcia przez Komisję Europejską dodatkowych aktów wykonawczych (to jest rozporządzeń delegowanych i wykowanych). Nie oznacza to jednak, że aż tyle zostanie ich uchwalonych, natomiast należy się spodziewać co najmniej kilku takich rozporządzeń. Będą one wprowadzać bardziej szczegółowe wymogi do tych określonych w PPWR (np. w zakresie minimalizacji opakowań czy nowych obowiązkowych oznaczeń). W wielu przypadkach nie będzie możliwe w pełni wdrożenie PPWR bez tych dodatkowych regulacji. Dlatego należy monitorować unijne procesy legislacyjne i być gotowym na ustawiczne uwzględnienie coraz to nowych regulacji opakowaniowych. Ponadto Komisja Europejska ma wydawać wytyczne oraz przewodniki objaśniające przepisy rozporządzenia opakowaniowego.

Dodatkowo, w praktyce stosowanie PWPR będzie wymagało gruntowej zmiany i dostosowania obecnych polskich regulacji. PPWR nie reguluje bowiem m.in. tego, który urząd będzie odpowiedzialny za kontrolę spełniania wymogów opakowaniowych oraz jakie będą sankcje za naruszenia. Zatem należy oczekiwać, że dotychczasowa ustawa z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi zostanie poważnie zmodyfikowana albo że powstawanie zupełnie nowa polska ustawa dotycząca opakowań.
 

dr Patryk Kalinowski, prawnik, Centrum Prawa Żywnościowego i Produktowego