Ministerstwo Zdrowia opublikowało raport z konsultacji publicznych (raport, załącznik) i ocenę skutków regulacji rozporządzenia, który zakłada wprowadzenie przełomowych zmian w żywieniu zbiorowym dzieci i młodzieży. Zgodnie z dokumentem, od 1 września 2026 roku wszystkie polskie szkoły, przedszkola oraz placówki opiekuńczo-wychowawcze miałyby serwować co najmniej raz w tygodniu w pełni roślinny obiad przygotowany na bazie nasion roślin strączkowych, takich jak soczewica, fasola czy ciecierzyca – bez dodatku produktów odzwierzęcych.

Polska stawia na zdrowie dzieci i planetę. Cieszymy się, że Ministerstwo Zdrowia uwzględniło nasze sugestie dotyczące roślinnego obiadu, dopuszczenia napojów roślinnych jako równoważnego zamiennika mleka, zup na wywarze warzywnym, a także zapewnienia roślinnej alternatywy dla osób niespożywających produktów odzwierzęcych. Wprowadzenie pełnowartościowych roślinnych posiłków w szkołach to znacznie więcej niż tylko dbanie o zdrowie. Jest to również inwestycja w edukację, która uczy dzieci podejmowania świadomych i odpowiedzialnych wyborów żywieniowych, korzystnych zarówno dla nich samych, jak i dla planety.

mówi Patrycja Homa, prezeska Fundacji ProVeg.

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie grup środków spożywczych przeznaczonych do sprzedaży dzieciom i młodzieży w jednostkach systemu oświaty wdraża międzynarodowe rekomendacje dotyczące diety planetarnej w żywieniu zbiorowym. Zmiany miałyby dotyczyć ponad 6,8 miliona dzieci i młodzieży uczęszczającej do blisko 36 000 placówek oświatowych w Polsce. Dokument został opracowany przez Ministerstwo Zdrowia i obowiązywać będzie wszystkie przedszkola, szkoły podstawowe i średnie na terenie Polski.

Ministerstwo Zdrowia przewiduje, że projektowane rozporządzenie wejdzie w życie z dniem 1 września 2026 r.
Co zawiera nowe rozporządzenie Ministerstwa Zdrowia?
Nowe rozporządzenie zawiera dwie części: wymogi dla żywienia zbiorowego oraz regulacje dotyczące sprzedaży produktów w szkolnych sklepikach.

Roślinne zmiany w propozycji rozporządzenia:
Co najmniej raz w tygodniu w pełni roślinny obiad na bazie strączków (bez produktów pochodzenia odzwierzęcego).
W dni, w które serwowane jest mięso lub ryba, należy zapewnić osobom niespożywającym produktów odzwierzęcych, alternatywną potrawę roślinną, w szczególności na bazie nasion roślin strączkowych.
Co najmniej dwa razy w tygodniu, zupy należy przygotowywać na wywarach warzywnych.
Dopuszczalna sprzedaż napojów roślinnych i roślinnych alternatyw produktów mlecznych wzbogaconych w wapń i witaminę B12 oraz spełniających limity cukru, tłuszczu i soli.
Należy ograniczać potrawy smażone i promować produkty sezonowe, lokalne oraz ekologiczne.
Rekomendacje wpisują się w założenia diety planetarnej i mają na celu promowanie zdrowych nawyków żywieniowych, a także profilaktykę chorób przewlekłych, takich jak otyłość, cukrzyca typu 2 czy choroby układu krążenia. 

Program wspierający wprowadzanie zmian – Szkoła na Roślinach
Fundacja ProVeg konsekwentnie wspiera polskie szkoły w odkrywaniu potencjału kuchni roślinnej i promowaniu zdrowych nawyków żywieniowych. W ramach projektu „Szkoła na Roślinach” kadra stołówek szkolnych ma dostęp do praktycznych szkoleń prowadzonych przez Katarzynę Gubałę – ambasadorkę ProVeg oraz doświadczoną promotorkę zdrowego stylu życia i kuchni roślinnej. 
Patrycja Homa, prezeska Fundacji ProVeg zaznaczyła, że nadrzędną zasadą jest to, że „każde dziecko i nastolatek powinny mieć dostęp do preferowanej żywności, przede wszystkim zdrowej i jakościowej”. Wprowadzenie programu „Szkoła na Roślinach” jest praktycznym odzwierciedleniem tego założenia. Fundacja ProVeg nie tylko realizuje program edukacyjny, ale także dostarcza kadrze stołówek szkolnych konkretne narzędzia, które umożliwiają wdrożenie do menu smacznych i pełnowartościowych posiłków roślinnych.
Warsztaty w ramach programu „Szkoła na Roślinach” są zaprojektowane tak, aby być praktyczną pomocą w obliczu nowego rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia i mają wspierać kadry stołówek szkolnych w  przygotowaniu do wprowadzenia obowiązkowych roślinnych obiadów. Uczestnicy uczą się nie tylko zasad kuchni wegetariańskiej i w pełni roślinnej, ale przede wszystkim rozwijają umiejętności planowania, przygotowywania i kreatywnego podawania pełnowartościowych posiłków zgodnych z zaleceniami diety planetarnej. Dzięki formule zajęć poza szkołą mają okazję wymieniać doświadczenia, odkrywać nowe smaki i tworzyć autorskie menu oparte na strączkach i sezonowych warzywach dopasowane do zaleceń nowego rozporządzenia Ministerstwa Zdrowia.

Nasze doświadczenia z programu Szkoła na Roślinach pokazują duże zainteresowanie wprowadzeniem większej liczby roślinnych opcji do menu szkolnego i dostrzeganie w tym wymiernych korzyści zdrowotnych, środowiskowych i edukacyjnych. Dzieci chętnie wybierają posiłki bogate w rośliny, gdy są one odpowiednio przygotowane i atrakcyjnie podane.

wyjaśnia Katarzyna Płaza, koordynatorka programu Szkoła na Roślinach z ramienia Fundacji ProVeg.