Co jest ważne w rolnictwie ekologicznym?
Rolnictwo ekologiczne jest jednym z systemów gospodarowania. Podlega ono ścisłej kontroli i certyfikacji przez upoważnione jednostki. Zakłada gospodarowanie z pełnym poszanowaniem dla środowiska naturalnego, a wykorzystywane w nim rozwiązania powinny w możliwie najmniejszym stopniu na nie oddziaływać. Dlatego też prowadzenie produkcji rolnej zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego wymaga dużej dbałości oraz przestrzegania licznych przepisów.

Po pierwsze — żyzność gleby
W rolnictwie ekologicznym kluczową rolę ogrywa żyzność gleby, która pozwala na uzyskanie stabilnych plonów o dobrych parametrach jakościowych. W celu zwiększenia żyzności gleby niezbędne jest bardzo szerokie podejście do produkcji polowej. W rolnictwie ekologicznym ważną rolę ogrywa nawożenie naturalne i organiczne. Dostarcza ono do gleby nie tylko składniki pokarmowe, ale także biomasę. Jest ona niezbędna do budowania próchnicy glebowej, od której ilości zależy w dużej mierze żyzność gleby.
Płodozmian — następstwo roślin
W rolnictwie konwencjonalnym, które prowadzone jest w zdecydowanej większości przypadków z dużo mniejszym poszanowaniem dla środowiska glebowego niż rolnictwo ekologiczne, dąży się do uproszenia płodozmianu. Oznacza to, że w rotacji występuje mała liczba gatunków roślin uprawnych. Takie działanie prowadzi do jednokierunkowego wykorzystania zasobów glebowych i spadku żyzności gleby.
Natomiast w rolnictwie ekologicznym w płodozmianie występuje zdecydowanie więcej gatunków roślin uprawnych z różnych grup: rośliny zbożowe, motylkowe drobnonasienne, motylkowe grubonasienne, rzepak, kukurydza, okopowe, ale także często trawy w uprawie polowej.
Wykorzystanie wielu gatunków roślin uprawnych nie tylko nie obniża żyzności gleby, ale także wpływa na jej zwiększenie. W płodozmianie w rolnictwie ekologicznym dużą rolę ogrywają rośliny motylkowe, których resztki pożniwne są bogate w azot — jest on pobierany przez kolejne uprawy.
Preparaty mikrobiologiczne
Coraz większą rolę w prowadzeniu upraw zgodnie ze standardami rolnictwa ekologicznego odgrywają preparaty mikrobiologiczne — produkty, które w swoim składzie zawierają szczepy bakterii lub grzybów. Mogą one oddziaływać na uprawy oraz na środowisko glebowe w różny sposób:
- zwiększać ilość dostępnych dla roślin form makro i mikroelementów w glebie
- przyspieszać mineralizację resztek pozbiorczych będących miejscem zimowania agrofagów
- indukować naturalną odporność systemiczną — wpływać korzystnie na zdrowotność
- wiązać azot atmosferyczny z powietrza i udostępniać go roślinom uprawnym
Produkty mogą być aplikowane na różnych etapach prowadzenia upraw — przed siewem lub sadzeniem, ale także w trakcie wegetacji. Warto sięgać po takie rozwiązanie, zwłaszcza po preparaty z listy nawozowych mikrobiologicznych, które posiadają Świadectwo kwalifikacji do stosowania w rolnictwie ekologicznych.
Produkty dla rolnictwa ekologicznego
W przypadku rolnictwa ekologicznego bardzo ważne jest stosowanie produktów, które według przepisów prawa mogą być w nim wykorzystane. Jednym z dokumentów potwierdzających możliwość ich wykorzystania w rolnictwie ekologicznym jest Świadectwo kwalifikacji do stosowania w rolnictwie ekologicznym. Jest ono wydawane na wniosek producenta przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - PIB w Puławach. Każdy produkt po otrzymaniu wspomnianego wcześniej świadectwa zostaje wpisany do wykazu prowadzonego przez IUNG. Na liście prowadzonej przez jednostkę wydająca świadectwo można znaleźć takie produkty jak HumiCalc 4.0 oraz preparaty AgroBiotics np. Arcton WG, czy ProBeet WG. HumiCalc 4.0 to aktywator gleby poprawiający jej żyzność i biologiczną aktywność, więcej informacji na jego temat dostępnych jest pod adresem: https://osadkowski.pl/produkt/humicalc-4.0-500kg-aktywator-gleby--s-104659.
Nie tylko produkty ze Świadectwem
Najbezpieczniej dla rolnika gospodarującego zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego jest, gdy produkt posiada Świadectwo wydane przez IUNG. Jednak jest też możliwość wykorzystania produktów, które zostały wprowadzone do obrotu na terytorium Polski i nie znajdują się w wykazie. Muszą one wówczas spełniać wymogi rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/8481 oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/11652. Wymogi wymienionych aktów prawych spełnia m.in. IonBlue.
Rolnictwo ekologiczne wymaga dużo większego wysiłku w prowadzeniu upraw niż rolnictwo konwencjonalne. Mniej jest w nim dostępnych środków produkcji, które pozwalają na efektywne ograniczenie negatywnego wpływu agrofagów na jakość i ilość plonu. W związku z tym jest ono w dalszym ciągu mało popularne — liczba podmiotów zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego w 2023 roku nie przekroczyła 24 tysięcy, a areał upraw 640 tys. ha.
Kluczowe zasady i korzyści rolnictwa ekologicznego
Rolnictwo ekologiczne chroni środowisko, dba o żyzność gleby i promuje bioróżnorodność. Oparte jest na naturalnych metodach i przestrzeganiu rygorystycznych przepisów. Wymaga zaangażowania i dokładnego doboru środków produkcji. Mimo trudności, umożliwia produkcję zdrowej i bezpiecznej żywności oraz wspiera zrównoważony rozwój.


Komentarze