Nowe przepisy przewidują szereg konkretnych obowiązków i ograniczeń, które wpłyną na producentów opakowań oraz firmy korzystające z opakowań w sektorze spożywczym. Do najważniejszych zmian należą:
•    Zakaz niektórych jednorazowych opakowań – od 1 stycznia 2030 roku z rynku mają zniknąć wybrane rodzaje opakowań jednorazowego użytku, uznane za zbędne. Dotyczy to m.in.: plastikowych opakowań na świeże owoce i warzywa poniżej 1,5 kg, miniaturowych opakowań na kosmetyki, jednorazowych opakowań w sektorze HoReCa, a także najcieńszych torebek plastikowych (z wyjątkiem toreb używanych ze względów higienicznych).
•    Minimalizacja opakowań i redukcja odpadów – producenci będą zobowiązani do ograniczania masy i objętości opakowań do niezbędnego minimum, bez utraty ich funkcji. Ponadto nałożono wymóg, by pusta przestrzeń w opakowaniach zbiorczych i transportowych nie przekraczała 50%.
•    Opakowania wielokrotnego użytku i systemy ponownego napełniania – PPWR stawia silny nacisk na wzrost udziału opakowań wielorazowych w obiegu. Do 2030 roku co najmniej 10% sprzedawanych produktów „na wynos” powinno być oferowanych w opakowaniach wielokrotnego użytku. 

Zgodnie z zasadą „projektowania z myślą o recyklingu” rozporządzenie wymaga, aby od 2030 roku wszystkie opakowania wprowadzane na rynek UE nadawały się do recyklingu. 
Jednolite oznakowanie i informowanie konsumentów – aby ułatwić konsumentom prawidłową segregację i ponowne użycie opakowań, PPWR wprowadzi zharmonizowany system etykietowania opakowań we wszystkich krajach UE. Od 2028 roku każde opakowanie (z wyjątkiem transportowych oraz tych objętych systemem kaucyjnym) będzie musiało mieć standardowe oznaczenia informujące m.in. z jakiego materiału jest wykonane oraz do jakiego pojemnika na odpady powinno trafić. Etykiety te mają być czytelne i zrozumiałe we wszystkich państwach – zestandaryzowane piktogramy i skróty materiałów wyeliminują dzisiejsze rozbieżności między krajowymi systemami znakowania. 

Wyższe poziomy recyklingu i nowe obowiązki EPR – rozporządzenie wyznacza również ambitne cele recyklingu odpadów opakowaniowych: 65% całości odpadów opakowań ma być poddawane recyklingowi do końca 2025 roku, a 70% do końca 2030 roku. 
Utrzymano też wymóg, by do 2029 roku 90% jednorazowych butelek plastikowych i metalowych do 3 l było zbieranych selektywnie – poprzez system kaucyjny lub inne środki o podobnych skutku. 

Z punktu widzenia przedsiębiorców z branży spożywczej istotne jest rozróżnienie, które regulacje już obowiązują lub zostały uchwalone, a które dopiero wejdą w życie. System kaucyjny w Polsce jest już uregulowany prawnie – wspomniana ustawa z 13 lipca 2023 roku (znowelizowana 21 listopada 2024 roku) została opublikowana w Dzienniku Ustaw. Choć część jej przepisów weszła w życie 30 dni po ogłoszeniu (dotycząc np. procedur uzyskania zezwoleń dla operatorów systemu), to właściwe funkcjonowanie systemu kaucyjnego rozpocznie się 1 października 2025 roku. Do tego czasu przedsiębiorcy oraz wyznaczony operator systemu przygotowują infrastrukturę i organizację zbiórki. 

Jeśli chodzi o rozporządzenie PPWR, zostało ono formalnie uchwalone na poziomie UE. Od lutego 2025 roku jest to prawo UE, jednak – co ważne – większość nowych wymogów nie obowiązuje natychmiast, lecz we wskazanych terminach w przyszłości. 

Praktyczne konsekwencje dla firm z branży spożywczej
Zmiany opisane powyżej oznaczają konieczność podjęcia szeregu działań dostosowawczych przez producentów żywności i napojów, a także przez sieci handlowe, dystrybutorów i pozostałe podmioty w łańcuchu dostaw żywności. 

Branża spożywcza stoi u progu największych od lat zmian w gospodarce opakowaniami – zarówno na szczeblu krajowym (system kaucyjny), jak i unijnym (PPWR). Aby zapewnić ciągłość działania i zgodność z prawem, przedsiębiorcy powinni już teraz aktywnie monitorować nowe regulacje, uczestniczyć w konsultacjach i programach pilotażowych oraz stopniowo wdrażać wymagane rozwiązania. Choć dostosowanie się wiąże się z kosztami i wysiłkiem, finalnie posłuży to realizacji celów zrównoważonego rozwoju, a firmy, które odpowiednio wcześnie się przygotują, mogą zyskać miano liderów ekologicznej zmiany w sektorze FMCG. Zmiany są nieuniknione – warto przekuć je w szansę na rozwój biznesu w duchu gospodarki obiegu zamkniętego.