– Sytuacja sektora jest trudna, jednak nasze działania koncentrują się na długofalowym wzmacnianiu konkurencyjności, poprawie bezpieczeństwa biologicznego gospodarstw oraz odbudowie krajowej produkcji – powiedział minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski podczas konferencji prasowej poświęconej sytuacji producentów trzody chlewnej.

 

Spada liczba gospodarstw utrzymujących trzodę

Według danych przywołanych przez ministra w latach 2010–2023 liczba gospodarstw utrzymujących trzodę chlewną zmniejszyła się z 388,5 tys. do 47,9 tys. W ostatnich latach spadało również pogłowie świń, a wielu producentów rezygnowało z hodowli ze względu na brak stabilności oraz zagrożenie afrykańskim pomorem świń.

Resort deklaruje, że zamiast jednorazowych programów pomocowych chce wprowadzać rozwiązania zwiększające bezpieczeństwo i opłacalność produkcji w dłuższej perspektywie.

Refundacja kosztów bioasekuracji

Jednym z najważniejszych działań jest uruchomienie pełnej refundacji kosztów bioasekuracji, czyli inwestycji chroniących gospodarstwa przed wirusem ASF. Równolegle prowadzone są działania zmierzające do poprawy sytuacji epizootycznej i ograniczania restrykcji dotyczących obrotu trzodą i wieprzowiną.

– Dzięki zmianom w funkcjonowaniu służb weterynaryjnych w styczniu 2026 r. po raz pierwszy cała Polska została uwolniona od czerwonych stref. Obecnie pracujemy nad jak najszybszym znoszeniem kolejnych ograniczeń, uznawaniem przez państwa trzecie regionalizacji oraz otwieraniem nowych rynków zbytu, m.in. w Azji – podkreślił Stefan Krajewski.

Zdaniem ministra zwiększenie możliwości eksportu mięsa z obszarów wolnych od choroby może pomóc w zagospodarowaniu nadwyżek oraz poprawie cen skupu.

Możliwe wcześniejsze zaliczki dla gospodarstw

Ministerstwo prowadzi również rozmowy z Komisją Europejską dotyczące możliwości wcześniejszej wypłaty zaliczek dla gospodarstw.

– Zabiegamy o możliwość wcześniejszej wypłaty zaliczek, aby poprawić płynność finansową gospodarstw. Prowadzimy rozmowy z Komisją Europejską na temat wykorzystania przepisów, które umożliwią wcześniejsze uruchomienie płatności. Czekamy na zgodę Komisji. Jeżeli tylko będzie taka możliwość, planujemy wypłatę na wrzesień 2026 r. – powiedział minister.

Rozwiązanie pozostaje na etapie uzgodnień i będzie mogło zostać wdrożone po uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej.

Kolejne zapowiadane działania

Resort rolnictwa zapowiada ponadto:

• ocenę skuteczności działań finansowanych z funduszy promocji;
• wzmocnienie pozycji rolników w łańcuchu dostaw;
• rozwój grup producenckich przy wsparciu ekspertów i doradców;
• odbudowę krajowych stad zarodowych;
• dalsze działania na rzecz otwierania rynków eksportowych.

Ministerstwo podkreśla, że obecnie są to częściowo zapowiedzi, a szczegółowe informacje dotyczące planowanego wsparcia mają zostać przedstawione do końca lipca 2026 r.