Wyniki tegorocznego rankingu, w którym oceniono dane około 60 spółdzielni mleczarskich, ogłoszono 10 września 2026 roku podczas uroczystej gali 23. Międzynarodowego Forum Społeczności Mleczarskiej w Białymstoku.

Nagrodzone rozwiązanie to wybudowany w Grajewie przez SM Mlekpol układ kogeneracyjny o mocy 1,2 MW z biogazownią. Instalacja pozwala na zagospodarowanie osadów powstających w zakładowej oczyszczalni ścieków oraz odpadów z procesów przetwórczych mleka, które są wykorzystywane do produkcji biogazu, a następnie energii elektrycznej i cieplnej.

Sercem instalacji jest fermentor o pojemności roboczej 6800 m³, w którym prowadzony jest proces fermentacji beztlenowej. Wytwarzany biogaz trafia do układu kogeneracyjnego, gdzie powstaje energia elektryczna i cieplna wykorzystywana w zakładzie.

Rozwiązanie wpisuje się w założenia gospodarki o obiegu zamkniętym, pozwalając jednocześnie ograniczyć ilość odpadów oraz wykorzystać ich potencjał energetyczny.

Istotnym elementem instalacji jest również suszarnia osadu pofermentacyjnego. Wykorzystuje ona ciepło odpadowe powstające podczas pracy silnika kogeneracyjnego, dzięki czemu proces suszenia nie wymaga dostarczania dodatkowej energii cieplnej z zewnętrznych źródeł.

Wysuszony osad jest następnie pakowany i może być wykorzystywany jako środek poprawiający właściwości gleby.

- Doświadczenia zdobyte podczas użytkowania instalacji w Grajewie będą przez nas wykorzystane przy rozbudowie zakładowych oczyszczalni ścieków w kolejnych zakładach Mlekpolu. Planowane rozwiązania obejmują m.in. węzły fermentacji beztlenowej z produkcją biogazu oraz układy kogeneracyjne - podkreśla Tadeusz Mroczkowski, prezes zarządu SM Mlekpol.

XIX Ranking Spółdzielni Mleczarskich jest branżowym zestawieniem oceniającym kondycję i kierunki rozwoju polskich spółdzielni mleczarskich.

W tegorocznej edycji nagrody przyznano m.in. w kategoriach: Małe, Średnie i Duże Spółdzielnie Mleczarskie, Przedsiębiorstwo Zielonych Rozwiązań, Innowacyjne Rozwiązania w Produkcji i Przetwórstwie Mleka, Lider Badań i Rozwoju oraz Lider Zrównoważonego Rozwoju Sektora Mleczarskiego.