Od 16 września obowiązuje nowelizacja ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych. Nowe przepisy rozszerzają kompetencje IJHARS, wzmacniają kontrole żywności importowanej i sprzedawanej przez internet oraz wprowadzają dodatkowe narzędzia do zwalczania oszustw żywnościowych i wprowadzających w błąd informacji o produktach.

Przyjęte zmiany w ustawie o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych mają zwiększyć ochronę konsumentów, poprawić przejrzystość rynku żywności oraz skuteczność przeciwdziałania nieuczciwym praktykom.

Szersza definicja żywności zafałszowanej

Jedną z najważniejszych zmian jest rozszerzenie definicji żywności zafałszowanej. Za produkt zafałszowany może zostać uznany również artykuł spożywczy oferowany bez podstawowych informacji na opakowaniu.

Przepisy obejmują także przypadki niezgodności dotyczących nazwy produktu, jego składu, pochodzenia oraz terminów trwałości i przydatności do spożycia.

Więcej możliwości kontroli żywności z importu

Nowelizacja wzmacnia również możliwości prowadzenia kontroli granicznych żywności importowanej spoza Unii Europejskiej.

IJHARS uzyskała uprawnienia umożliwiające objęcie kontrolą także produktów, które dotychczas nie podlegały obowiązkowej kontroli jakości handlowej, w tym przywożonych w mniejszych ilościach lub niewymienionych w wykazie produktów objętych obowiązkową kontrolą graniczną.

Zmiany obejmują również zasady pobierania opłat za kontrole graniczne. Opłata jest naliczana za samo przeprowadzenie kontroli, niezależnie od jej wyniku.

Zmiany dotyczą znaku „Poznaj Dobrą Żywność”

Nowe przepisy porządkują także zasady korzystania ze znaku jakości „Poznaj Dobrą Żywność”.

Po wejściu w życie zmian oznaczenie może być stosowane wyłącznie po uzyskaniu pozytywnej decyzji ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Dla producentów przewidziano dwuletni okres przejściowy.

IJHARS również z zadaniami edukacyjnymi

Istotnym elementem nowelizacji jest rozszerzenie zadań IJHARS o działania edukacyjne i informacyjne.

Inspekcja może przygotowywać publikacje, realizować programy edukacyjne dotyczące jakości żywności oraz promować wiedzę o rolnictwie ekologicznym, rolniczym handlu detalicznym i innych rozwiązaniach skracających łańcuch dostaw żywności.

Nowe narzędzia do walki z oszustwami żywnościowymi

Ustawa wzmacnia działania na rzecz zwalczania oszustw żywnościowych. IJHARS otrzymała ustawową podstawę do współpracy z organami ścigania, w tym z Policją, Prokuraturą, Krajową Administracją Skarbową oraz Strażą Graniczną.

Wprowadzono również nowe przestępstwo oszustwa żywnościowego, obejmujące przypadki celowego wprowadzania do obrotu zafałszowanej żywności w celu osiągnięcia korzyści majątkowej.

Większa kontrola sprzedaży żywności przez internet

Nowe regulacje zwiększają możliwości kontroli rynku internetowego.

W uzasadnionych przypadkach IJHARS może pozyskiwać od administratorów stron internetowych informacje pozwalające ustalić podmioty oferujące żywność konsumentom.

Rozszerzono również uprawnienia kontrolne dotyczące weryfikacji danych przechowywanych w formie elektronicznej, w tym dokumentów, korespondencji i informacji związanych z przedmiotem kontroli.

Organy IJHARS uzyskały także możliwość pozyskiwania niezbędnych informacji od innych podmiotów administracji publicznej, co ma usprawnić prowadzenie kontroli i postępowań administracyjnych.

Rozszerzono również możliwości laboratoriów IJHARS, które mogą wykonywać badania na rzecz innych instytucji, sądów i organów ścigania.

Kontrola nie tylko etykiet

Nowelizacja wprowadza także nowe narzędzia nadzoru nad informacjami dotyczącymi żywności publikowanymi poza etykietami produktów.

Kontrolą mogą zostać objęte m.in. strony internetowe, sklepy internetowe, materiały promocyjne i reklamy. W przypadku stwierdzenia informacji wprowadzających w błąd organy mogą nakazać ich zmianę lub publikację sprostowania.

Jednocześnie nowe przepisy przewidują możliwość odstąpienia od prowadzenia postępowania w sprawach o niewielkiej wadze, gdy wartość produktów jest znikoma, kontrolowany nie przyczynił się do powstania nieprawidłowości, a stwierdzone uchybienie nie mogło wprowadzić konsumentów w błąd.

Wprowadzone rozwiązania mają zwiększyć skuteczność nadzoru nad rynkiem żywności, poprawić ochronę konsumentów oraz wspierać uczciwą konkurencję w sektorze rolno-spożywczym.

Ustawa z dnia 17 lipca 2026 r. o zmianie ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz niektórych innych ustaw została opublikowana w Dzienniku Ustaw pod poz. 1154.